Ёнғоқ боғи барпо этишни режалаштираётганлар учун куз кўчат экишга қулай давр ҳисобланади. Тупроқ ҳали илиқ, ҳаво эса салқин бўлгани учун кўчат баҳоргача илдиз отишга улгуради.
ЕРНИ ТАЙЁРЛАШ:
Имкон бўлса, ерни 50–60 см чуқурликда ҳайдаб, текислаш мақсадга мувофиқ. Бу илдизларнинг чуқур ривожланиши учун яхши шароит яратади. Экишдан олдин тупроқ таҳлилини ўтказиш, айниқса шўрланиш ва pH кўрсаткичларини аниқлаш фойдали.
ЭКИШ СХЕМАСИ:
Кўчат оралиғи нав, пайвандтаг, тупроқ унумдорлиги ва суғориш шароитига қараб танланади.
Кенг қўлланадиган схемалар:
• 10×10 м
• 10×8 м
• 8×8 м
Айрим пайвандланган, секин ўсувчи навларда 6×8 м схема ҳам қўлланиши мумкин.
КЎЧАТ ЭКИШ:
Кўчат учун тахминан 50–60 см чуқурликда чуқурча тайёрланади. Илдизлар букилмасдан табиий ҳолда жойлаштирилади. Пайванд жойи тупроқ сатҳидан юқорида қолиши керак. Экилгандан кейин албатта суғорилади. Бу тупроқнинг илдизларга яхши жипслашишига ёрдам беради.
ҚИШКИ ҲИМОЯ:
Ёш кўчат атрофини чириган гўнг, сомон ёки бошқа органик материал билан мулчалаш намликни сақлаш ва илдизларни совуқдан ҳимоя қилишга ёрдам беради. Кўчат танасига янги гўнгни тўғридан-тўғри теккизиб қўймаслик керак.
МУҲИМ ЖИҲАТ:
Ёнғоқ дастлабки йилларда кучли илдиз тизими ҳосил қилади. Шу сабабли кўчатни 2–3 марта кўчириш тавсия этилмайди. Имкони борича уни дарҳол доимий жойига экиш керак. Сув тўпланиб қоладиган оғир тупроқлар ёнғоқ учун мақбул эмас. Чуқур, унумдор ва сув ўтказувчан ерларда натижа яхшироқ бўлади.
ҲОСИЛГА КИРИШИ:
Ҳосилга кириш муддати нав ва кўчат турига боғлиқ. Уруғдан етиштирилган кўчатлар кечроқ, пайвандланган навлар эса одатда эртароқ ҳосилга киради. Ёнғоқ боғи — бир неча йиллик эмас, узоқ муддатли инвестиция. Шунинг учун нав танлаш, ер тайёрлаш ва кўчат экишда шошилмаслик муҳим.
У.Умаров, Ш.Шораҳимов.
Тошкент вилояти Озиқ-овқат маҳсулотлари
хавфсизлиги бош бошқармаси «Олмалиқ ТИФ» инспектори.
Об авторе
