Картошкани экиш муддатлари минтақаларнинг иқлим шароитига қараб йиллик тажриба ва илмий тадқиқотлар асосида муқобил муддатлари вилоят кесимида қуйидаги вақтларда экилади.
- Тошкент, Сирдарё, Жиззах, Самарқанд вилоятлари ва Фарғона водийсида 25 февраль – 10 март;
- Навоий ва Бухоро вилоятларида 20 февралдан 5 мартгача.
- Сурхондарё ва Қашқадарё вилоятида 15 февраль – 1 март;
- Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида 10–20 март ҳисобланади.
Экиш муддати 10 кунга кечикса, ҳосил 10–12 % камайишига олиб келади. Бунда пишиб етилиш даври қисқа бўлган картошканинг эртапишар навлардан: сантэ, невский, розара, латона, агаве, гранола, Зарафшон, ред скарлет ва ўрта эртапишарлардан: альвара, аринда, белуга, виктория, драга, кондор, карлена, марфона, фабула, рамона навларини экиш тавсия этилади. Агар картошка навини аниқ билмасдан ўртапишар ёки ўрта кечки навлар экилса, оқ туганак илдизлари кеч пайдо бўлади ва кунлар исиб кетиб ғовлаб кетади. Картошка ҳосилини ошириш, сифатини яхшилаш ва эрта етилишини таъминлаш учун ўрта ва йирик ҳажмли уруғлик туганакларни ундириб экиш керак.
Уруғлик туганак вазни 35–70–130 г ҳажмли қилиб экилганда униб чиқиш 2–3 кун, экишдан гуллашгача бўлган давр 8–13 кун қисқариб, ҳосилдорлик 35–40 фоизгача ортишига эришилади. Эртаги картошкани экишга тайёрлашда асосий омиллардан бири туганакларни ундиришдир. Ундириб экилган туганаклар ундирилмаганга нисбатан 12–25 кун олдин униб чиқади ва ҳосилдорлик ортади. Уруғликни ундиришга қўйиш олдидан 3 хилга (майда, ўртача, йирик) сараланиб ёруғ тушиб турадиган, ҳарорати 15–18°С шароитли хоналарда пол ва сўкчакларга 2–3 қатламдан оширмай ёки 20–25 кг.ли яшикларга жойлаштирилиб, хона шамоллатиб турилиши лозим. Туганаклар ҳар 7–10 кунда айлантирилиб (пастки қатори юқорига) турилади. Бунда уна бошлаган ўсимталар бир хилда яшил тусга кириб калта ва бақувват бўлади.
Агар уруғлик сожалкада экиладиган бўлса нишлари 0,5–1 см. дан ошмаслиги керак. Акс ҳолда экиш даврида синиб кетади. Агар қўлда экиладиган бўлса, нишларини 2–3 см. гача ўстириб экиш мақсадга мувофиқ.
Ш.Шораҳимов, У.Умаров,
Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги, Олмалиқ ТИФ инспекторлари.
Об авторе
