ТОШКЕНТ ВИЛОЯТИДА ЭЛЕКТР ТАЪМИНОТИ ЯНГИ БОСҚИЧГА ЧИҚМОҚДА!

Тошкент вилоятида электр энергияси соҳасида тизимли ислоҳотларнинг амалий натижалари

Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан энергетика соҳасида белгиланган устувор вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида Тошкент вилоятида электр энергиясини ишлаб чиқаришдан тортиб истеъмолчига етказиб бериш занжирининг барча босқичларида тизимли ислоҳотлар амалга оширилди.

Вилоятда электр тармоқларини модернизация қилиш, ҳисобга олиш тизимини рақамлаштириш, энергия ресурсларидан оқилона фойдаланиш, электр энергияси талон-торожликларига чек қўйиш ҳамда дебитор қарздорликни қисқартириш йўналишида ташкил этилган манзилли ишлар натижасида соҳада барқарор ижобий динамика таъминланди.

I.Электр энергиясидаги йўқотишларни қисқартириш бўйича амалий натижалар:

Электр тармоқларининг техник ҳолатини яхшилаш ва ҳисобга олиш тизимини тўлиқ рақамлаштиришга қаратилган комплекс чора-тадбирлар натижасида тармоқлардаги техник ва тижорат йўқотишларини қисқартириш бўйича сезиларли натижаларга эришилди.

Хусусан,

4 017 та ҳисобга олиш қурилмасида аниқланган техник носозликлар бартараф қилиниб, ҳисобга олиш тизимининг ишончлилиги оширилди;
4 263 та ҳисоблагич автоматлаштирилган ахборот тизими билан қайта интеграция қилиниб, инсон омилининг таъсири сезиларли даражада қисқартирилди;
607 та ҳисоблагичда ноқонуний уланишлар ва техник камчиликлар (перемичка) бартараф қилиниб, электр энергиясининг тўлиқ ҳисобга олиниши таъминланди;
2 169 та замонавий алоқа модуллари ҳамда концентраторлар ўрнатилиб, рақамли назорат имкониятлари кенгайтирилди;
6 544 та ҳисоблагич масофадан бошқариш қурилмалари (расцепитель) билан жиҳозланиб, қарздорлик ва ноқонуний истеъмолнинг олдини олиш механизми янада такомиллаштирилди;
1 616,3 км (йиллик режа 2 637 км, 61,4 % ) электр узатиш тармоқлари ҳамда 508 та (йиллик режа 785 та, 64,7 %) трансформатор пунктлари модернизация қилиниб ҳамда мукаммал таъмирланиб, эскирган инфратузилма босқичма-босқич янгиланди;
трансформатор пунктида ҳамда электр узатиш тармоқларида техник тадбирлар амалга оширилиб, юкламаларни оптимал тақсимлаш ҳисобига тармоқлардаги ортиқча йўқотишлар камайтирилди.

Натижада электр тармоқларининг ишончлилиги ошди, энергия ресурсларининг самарали тақсимланиши таъминланди ҳамда электр энергияси йўқотишларини изчил қисқартириш бўйича барқарор тизим шакллантирилди.

II.Электр энергияси талон-торожликларига қарши кураш:

Профилактикага асосланган назорат механизмини кучайтириш, рақамли таҳлил воситаларини кенг жорий этиш ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар билан самарали ҳамкорлик натижасида электр энергияси талон-торожликларини аниқлаш самарадорлиги сезиларли даражада оширилди.

Натижада:

1 808 та қонунбузилиш ҳолати аниқланди;
Таъминочи корхона манфаатларига етказилган 36,8 млрд.сўмлик ёки 25,3 млн.кВт.соат зарар ҳисоблаб чиқилди;
2,4 млрд.сўм маблағ таъминотчи корхона манфаатига ундирилди;
қонунбузарларга нисбатан жиноий ва маъмурий жавобгарлик чоралари қўлланилди;
соҳада хизмат интизомини кучайтириш мақсадида масъул мансабдор шахслар фаолиятига ҳуқуқий баҳо берилди.

Ушбу ишлар электр энергиясидан қонуний фойдаланиш муҳитини шакллантириш, давлат манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда коррупциявий хавфларни камайтиришга хизмат қилади.

III.Дебитор қарздорликни қисқартириш:

Ҳисоб-китоб интизомини мустаҳкамлаш бўйича ташкил этилган манзилли ишлар натижасида дебитор қарздорликни қисқартиришда сезиларли ижобий кўрсаткичларга эришилди.

Жумладан,

140,5 млрд сўмлик қарздорлик бўйича 1 126 та даъво аризаси судларга киритилди;
Мажбурий ижро бюроси билан ҳамкорликда қарздорликларни ундириш ишлари кучайтирилди;
Йил бошига нисбатан дебитор қарздорлик 18,3 млрд.сўмга қисқартирилишига эришилди;
Қарздорлиги мавжуд истеъмолчилар тегишли тартибда электр тармоғидан узиш ишлари амалга оширилиб келинмоқда.

Бу эса электр таъминоти ташкилотларининг молиявий барқарорлигини мустаҳкамлаш, тўлв интизомини яхшилаш ҳамда соҳада ҳисоб-китоб интизомини таъминлашга хизмат қилади.

IV.Энергия самарадорлигини ошириш:

Вилоятдаги саноат корхоналарида энергия тежамкор технологияларни кенг жорий этиш бўйича амалга оширилган ишлар натижасида энергия ресурсларидан фойдаланиш самарадорлиги янги босқичга кўтарилди.

Жумладан,

35,9 МВт ёки 84,5 фоиз (йиллик режа 42,5 МВт) қувватли қуёш фотоэлектр қурилмалари ўрнатилди;
114,4 минг.литр ёки 224,0 фоиз (йиллик режа 51,0 минг.литр) ҳажмдаги геоколлекторлар қурилмалари ўрнатилди;
720 та ёки 82,0 фоиз (йиллик режа 878 та) компенсация батареялари ишга туширилди;
165,9 млн.кВт·соат ёки 104,7 фоиз (йиллик режа
279,1 млн.кВт.соат) электр энергияси иқтисод қилиниши таъминланди.

Бу ишлар электр энергияси сарфини камайтириш билан бирга, ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш, маҳсулот таннархини пасайтириш ҳамда корхоналарнинг рақобатбардошлигини юксалтиришга хизмат қилади.

Хулоса

Тошкент вилоятида амалга оширилган комплекс чора-тадбирлар натижасида электр энергетикаси соҳасида мутлақо янги бошқарув ёндашувлари шакллантирилди. Рақамли назорат механизмлари кенг жорий этилди, электр тармоқларининг техник ҳолати яхшиланди, электр энергияси йўқотишларини қисқартириш ва талон-торожликларнинг олдини олиш бўйича таъсирчан тизим яратилди, дебитор қарздорликни камайтириш ҳамда энергия самарадорлигини ошириш бўйича барқарор ижобий натижалар таъминланди.

Мазкур ишлар натижасида электр таъминоти тизимининг ишончлилиги, молиявий барқарорлиги ва бошқарув самарадорлиги сезиларли даражада оширилиб, келгусида соҳани янада ривожлантириш учун мустаҳкам ташкилий ва техник асос яратилади.

Aсқарали Жўраев,
Бош прокуратура бошқарма катта прокурори.
Рустам Сувонов,
Тошкент вилояти прокуратураси бўлим прокурори.