Сумалак – баҳор келганидан даракчи ва фойдали минералларга бой таом. У буғдой дони кўкатидан тайёрланади. Кўп асрлар давомида уни тажрибада синаб, текшириб, сумалакнинг шифобахшлигига ишонч ҳосил қилинган. Буни билган барча, катта-кичик, соғ-бемор уни тановул қилишга шошилади. Таом тайёрланиш вақти ҳам анча пухта ўйланган. Сумалак тайёрланиши қишдан-баҳорга чиқиш — дармонсизлик, илик узилди пайтга тўғри келади.
Ушбу миллий таомнинг яратилиши тарихи ҳақида бир неча ривоятлар мавжуд. Ҳатто халқ орасида бу шунчалик машҳур таом бўлганки, нечта қозондан сумалак ейилгани саналиб, чиққан тошлар янаги йилга олиб қўйилган. Мана минг йиллар ўтибдики, халқимизнинг севимли мавсумий таомларидан биридир.
- Сумалакда шакар моддаси, оқсил, фойдали жавҳарлар (кислота), дармондорилар мўл бўлади.
- 1936 йилда буғдой ўсимтасини текширган Эмерсон ва Эванс исмли немис олимлари буғдойда токоферол моддаси борлигини аниқлашган ва у женшен таркибида учрайдиган E витаминининг ўзгинаси эканлигини исботлашган.
- Олимларнинг таъкидлашича, сумалак гипертония, гепатит, буйрак, меъда-ичак хасталикларига яхши даво бўлиб, қон таркибини яхшилаб, меъда-ичак фаолиятини меъёрга келтиради, асабни тинчлантиради, яхши ухлатади.
- Қонни тозалаб, жисмни тетиклаштириб, куч-қувватни оширади;
- Асаб тизимига ижобий таъсир кўрсатиб, стрессни енгишга ёрдам беради ва уйқуни яхшилайди;
- Организмга ёғ ва углеводлар сўрилишини секинлаштиради;
- Қон айланишини яхшилайди ва жигарни заҳарли моддалардан ҳимоя қилади;
- Танадаги зарарли бактериялар ўсиши ва ривожланишининг олдини олади;
- Организмни 19 дан ортиқ аминокислоталар билан тўйинтириб, лимфатик тизимга ижобий таъсир кўрсатади.
Об авторе
