Республикамизда ҳар йили минглаб гектарларда янги боғлар барпо этилмоқда. Июн ойида ушбу боғларда парвариш ишлари, экилган кўчатларнинг бехато кўкариши, илдиз олишига, яхши ўсиб ривожланишига эътибор бериб боришга қаратилиши керак. Суғоришга алоҳида эътибор берилиб ой давомида бир-икки маротаба суғорилади. Ҳар суғоришдан кейин эгатлар ва дарахт атрофидаги тупроқ юмшатилади.
Янги ташкил этилган боғ ва токзорлардан улар ҳосилга киргунига қадар қатор ораларига сабзавот, полиз ҳамда картошка ўсимликларини экиб, улардан маълум миқдорда қўшимча даромад олишга эришилади. Янги боғ-токзорлар ташкил қилиш учун сарф бўлган маблағ боғ-токзорларнинг ҳосил беришигача кутиб ўтирмасдан 2-3 йил давомида экилган сабзавот, полиз ва картошкадан олинган даромад билан қопланишига эришилади.
Жорий йил баҳорида ёғингарчиликнинг кўп бўлиши боис боғларда касалликлардан клястероспориоз (тешикчали доғланиш), парша (калмараз), ун шудринг, монилиал куйиш (монилиоз), зараркунандалардан олма қурти, ширалар, нок шира бургаси (медяница) ва бошқа зараркунандалар тез ривожланмоқда.
Боғларда олма, нок, беҳи, олхўри мева қурти ҳамда нок шира бургасига қарши июн ойининг бошида 10-15 кун оралатиб кимёвий ёки биологик ишлов берилади. Ушбу тадбир ҳосилли боғларда мевахўр қуртларнинг 2 наслига қарши бўлиб олмалар гуллаб бўлгандан сўнг 40-45 кун ўтгач бажарилади. Бунда ҳосилли олма, нок ва олхўри боғларида қуйидаги биологик ва кимёвий препаратлардан бири қўлланилади: кимёвий инсектицидлардан Децис, Каратэ, Фуфанон, хавфсиз бўлган биологик ишловда эса, «Престиж» ва «Престиж плюс» биоинсектицидлари юқори самара беради.
Эртапишар олма ва нок навларига кимёвий препаратлар билан ишлов берилмайди. Ҳосилли боғларда меваларнинг кўп ва сифатли бўлиши ҳамда эрта баҳорда ушбу боғлар етарли миқдорда озиқлантирилмаган бўлса, унда боғларга минерал ўғитлардан соф ҳолда азотли 50-60 кг, фосфорли 65-70 кг ҳамда 40 кг ҳисобида калийли ўғитлар солиб, кетидан суғорилади.
Органик ўғитлар билан қўшимча “шарбат” усулида озиқлантириш мумкин. Бунинг учун боғ ва токзорнинг юқори қисмида сув келадиган йўлда чуқур ковланиб, гўнг солинади ва сувга аралаштириб оқизилади. Июн ойи боғларда меваларнинг эртаги навлари бирин-кетин пишиб етилади, яъни айни пишиқчилик бошланади. Бу вақтда боғларимизда ўрик, гилос, олча, йирик мевали олча, эртаги олма, нок, резавор мевалилардан малина ва қорағат (смородина) мевалари пишиб етилади. Пишиб етилган мевалар пешма-пеш териб олиниб халқимиз дастурхонига етказиб бериш билан бирга, қайта ишлаш корхоналарига ҳамда маълум миқдори чет мамлакатларга экспорт қила бошланади.
Июн ойи бошларида ёғингарчилик кузатилса, шафтоли ва олхўри дарахтларини юқорида қайд этилган клястероспориоз, барг бужмалоқлиги ва ун-шудринг каби замбуруғли касалликларга қарши «Спорагин» биофунгициди ёки Бордо суюқлигининг 1 фоизлиги ёки намланувчи олтингугурт билан такрор пуркаса бўлади. Кимёвий препаратларни қўллаш билан бир қаторда дарахтлар атрофини ағдариб чопиш, уруғли мева дарахтларининг тана ва она шохларига тутқич белбоғлар боғлаб, ҳафта ўн кун ичида тушган қуртларни йўқотиш, тушган меваларни териб олиш каби тадбирлар бажарилиши лозим.
Об авторе
