Музей – бу фақат санъат асарлари ёки тарихий буюмлар жойлаштирилган жой эмас, балки, халқнинг маданий мероси, тарихий хотираси ва илҳом манбаи ҳисобланади. Музей орқали инсонлар ўтмишни ўрганади, унинг бойлигини қадрлайди ва келажак учун муҳим сабоқлар олади. Шу боис, музейни «ўтмиш ва келажак кўпригидир» деб аташ жоиз.
Жорий йилнинг 13-14 январь кунлари Маданий мерос агентлиги томонидан 2025 йил сарҳисоби бўйича республикамиздаги барча музей раҳбарлари иштирокида пойтахтдаги музейларга саёҳат уюштирилди. Бу биз музей ходимлари учун айни муддао бўлди. Саёҳат давомида республика миқёсидаги музейлар фаолияти, ютуқ ва камчиликлари ўрганилди. Бу биз учун тажриба мактаби бўлди. Гарчи ўзим Олмалиқ шаҳар “Ўлкашунослик” музейида директор вазифасида фаолият юритаётган бўлсамда, музейларга бўлган саёҳат менда катта таассурот қолдирди. Ҳар бир йўналишдаги музейнинг ўз теран тарихи бор. Менда бошқа музейлар каби Геология музейи катта таассурот қолдирди. Музейдаги ОКМКнинг ашёлари фақат Ўзбекистонда эмас, балки бутун дунёда машҳур эканлиги ва мамлакатимизнинг ривожланишига ҳисса қўшиб келаётганлигидан фахрландим.
“Ўлкашунослик” музейида ҳам ОКМК фаолияти бўйича бўлим мавжуд. Музейларга саёҳат даврида олган таассуротларим ва тажрибаларни иш фаолиятимда қўллаб, келгусида янада музейимизни бойитишга ҳаракат қиламан.
Айниқса, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази биз анжуман иштирокчиларида ўзгача таассурот қолдирди. Бу музей — ислом тарихи, маданияти, илми ва маънавий меросини намоён этувчи йирик музей ва маданий марказ ҳисобланади. Мазкур жой нафақат музей, балки илмий, илҳомий ва маърифий фаолият юритувчи марказ сифатида ҳам ташкил этилган.
Марказда намойиш этилаётган Самарқандда тузилган дунёдаги қадимий Усмон мусҳафи (Мусъҳаф Усман) — ислом олами учун бетакрор қимматли экспонат, Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмийлар ва Темурийлар даврида ёзилган қўлёзмалар ва уларнинг қадрдон нусхалари ҳар бир ташрифчида фахр туйғусини уйғотади. Исломдан аввалги давр, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс, Исломнинг Марказий Осиёда тарқалиши, илм-фан, маданият, меъморчилик, санъат ва ҳунармандчилик, Янги Ўзбекистоннинг руҳий ва маънавий тараққиётини акс эттирувчи бўлимлар Ислом цивилизацияси марказида фақат тарихни сақлаб қоладиган жой эмас, балки миллий ва жаҳон цивилизацияси ўртасидаги алоқаларни кенг намоён этишга қаратилган муҳим маданий марказ эканлигидан далолатдир. У маданий меросни асраб-авайлаш, илмий тадқиқотлар олиб бориш ва маърифий маълумотларни кенг жамоатчиликка етказишга хизмат қилади.
Хуллас, бугунги кунда юртбошимиз томонидан музейларга берилаётган эътибор бежиз эмас. Янги музейлар ташкил этилиб, таъмирталаб музейлар таъмирланмоқда. Музей ходимлари учун ҳам кенг имкониятлар яратилмоқда. Музейлар орқали инсонлар ўз келажакларини шакллантиришда тарихдан сабоқ олади. Улар маданий ва маънавий ривожланишда муҳим рол ўйнайди, авлодлар ўртасида боғланиш ва маданий алмашувни таъминлайди.
Саломат Шамсуддинова,
Олмалиқ шаҳар Ўлкашунослик музейи директори.
Об авторе
